Masa Başından Kortlara: Hareketsiz Çalışma Düzeninde Sporun Rolü

Masa Başından Kortlara: Hareketsiz Çalışma Düzeninde Sporun Rolü

Sabah bilgisayarın başına oturuyoruz. Bir toplantı bitiyor, diğeri başlıyor. E-postalar, telefon görüşmeleri, raporlar, sunumlar derken öğle arasının nasıl geçtiğini bile anlamıyoruz.

Hareketsizlik Sadece Bir “Konfor” Meselesi Değil

Masa başında çalışmak başlı başına problem değildir. Asıl mesele, uzun süreli oturmanın gün içerisindeki hareket eksikliğiyle birleşmesidir. Ofis çalışanlarının fiziksel aktivitesini artırmaya yönelik müdahaleleri inceleyen sistematik bir derlemede, fiziksel çevrenin ve çalışma ortamının hareket etmeyi kolaylaştıracak şekilde tasarlanmasının çalışanların aktivite düzeyini artırabileceği gösterilmiştir. Araştırmacılar özellikle günlük iş akışı içerisinde küçük hareket fırsatlarının artırılmasına dikkat çekmektedir. (⁠PubMed) Yani çözüm yalnızca “akşam spor yap” demek olmayabilir. Çalışma kültürünün içerisinde hareket için alan yaratmak da gerekir.

İşten Sonra Spor Yapmak Her Zaman Yeterli mi?

İş çıkışında spor salonuna gitmek elbette değerlidir. Ancak yoğun çalışanlar için bunu her gün sürdürebilmek her zaman kolay değildir. Bu nedenle kurumsal spor yaklaşımının yalnızca mesai sonrasına bırakılması yerine, çalışanların iş yaşamı içerisinde de hareketle buluşabileceği modeller düşünülmelidir.

Örneğin:

Kısa hareket molaları

Günün belirli noktalarında birkaç dakikalık mobilite veya hareket çalışmaları.

Grup antrenmanları

Çalışanların birlikte katılabileceği fitness ve kondisyon çalışmaları.

Açık hava aktiviteleri

Yürüyüş, doğa aktiviteleri veya farklı outdoor sporları.

Raket sporları

Tenis gibi hem fiziksel aktivite hem de sosyal etkileşim sağlayan sporlar. Buradaki amaç çalışanların işini bırakıp günün büyük bölümünü spor yaparak geçirmesi değil.

Tam tersine, hareketi çalışma hayatının doğal bir parçası hâline getirmek.

Tenis Neden Farklı Bir Alternatif?

Kurumsal spor programlarında tenis özel bir yere sahip olabilir. Çünkü tenis yalnızca fiziksel kondisyon gerektiren bir spor değildir. Aynı zamanda dikkat, koordinasyon, karar verme, reaksiyon, strateji ve iletişim gerektirir. Üstelik bireysel veya çiftler halinde oynanabildiği için farklı sosyal dinamikler oluşturabilir. Bir grup çalışan için tenis dersi yalnızca bir antrenman olmayabilir. Aynı zamanda birlikte geçirilen kaliteli bir zaman, günlük iş stresinden uzaklaşma fırsatı ve ekip arkadaşlarını farklı bir ortamda tanıma deneyimi olabilir.

Sporun Sosyal Boyutunu Unutmamak Gerekiyor

İşyerinde sporun değerli olmasının nedenlerinden biri de insanları aynı amaç etrafında bir araya getirebilmesidir. Birlikte antrenman yapmak, bir takım oluşturmak veya yeni bir sporu birlikte öğrenmek; çalışanların birbirleriyle yalnızca iş rolleri üzerinden değil, daha insani ve sosyal bir zeminde iletişim kurmasına fırsat verebilir. Bu nedenle kurumsal spor programlarının yalnızca “kalori yakma” veya “fitness” perspektifinden değerlendirilmesi eksik kalır. Spor aynı zamanda bir sosyal deneyimdir.

Herkesin Sporcu Olması Gerekmiyor

Kurumsal spor programlarının önündeki en büyük engellerden biri, bazı çalışanların kendisini “spor yapan biri” olarak görmemesidir. Bu nedenle programların profesyonel sporcu mantığıyla hazırlanması doğru değildir. Başlangıç seviyesindeki bir çalışanın da kendisini rahat hissedebileceği, performans baskısının olmadığı ve gelişimin kişisel hedeflere göre değerlendirildiği bir yapı oluşturulmalıdır. Çünkü amaç çalışanları yarıştırmak değil, hareket etmeye teşvik etmektir.

Küçük Değişiklikler Büyük Bir Kültüre Dönüşebilir

Kurumsal spor kültürü bir gecede oluşmaz. Bir şirketin çalışanlarına yılda bir kez spor günü düzenlemesi güzel bir deneyim olabilir. Ancak sürdürülebilir bir spor kültürü için bundan daha fazlasına ihtiyaç vardır. Düzenli aktiviteler, farklı seviyelere uygun seçenekler, çalışanların tercihleri ve geri bildirimleri, erişilebilir programlar ve yönetimin bu kültürü desteklemesi önemlidir. Bilimsel çalışmalar da işyerindeki fiziksel aktivite programlarının sağlık ve iş yapabilme kapasitesi açısından olumlu sonuçlar sağlayabileceğini gösteriyor; ancak hangi programın en iyi olduğu konusunda tek bir model bulunmuyor. Programın içeriği ve uygulanma biçimi önem taşıyor. (⁠PubMed)

Masa Başında Başlayan Gün, Hareketle Devam Edebilir

Modern çalışma hayatını değiştiremeyebiliriz. Toplantılar olacak. Bilgisayarlar olacak. E-postalar ve yoğun iş günleri devam edecek. Ama bütün bunların arasında hareket etmek için daha fazla alan yaratabiliriz. Bazen bir tenis raketi, bazen kısa bir antrenman, bazen açık havada yapılan bir aktivite… Önemli olan sporun çalışma hayatının dışında kalan ekstra bir görev olarak görülmemesi.

Hareket, iyi bir çalışma kültürünün parçalarından biri olabilir.

Ve belki de geleceğin çalışma ortamlarında çalışanlara soracağımız soru “Bugün ne kadar çalıştın?” kadar basit olmayacak. “Bugün kendin için ne kadar hareket ettin?” de diyeceğiz.

Kadir ER | Kadir Way Antrenör

+90 535 301 9867

kadirwayinfo@gmail.com

Kaynaklar

Michalchuk, V. F., Lee, S. J., Waters, C. M., Hong, O. S., & Fukuoka, Y. (2022). Systematic review of the influence of physical work environment on office workers’ physical activity behavior. Workplace Health & Safety, 70(2), 97–119.

Marin-Farrona, M., Wipfli, B., Thosar, S. S., et al. (2023). Effectiveness of worksite wellness programs based on physical activity to improve workers’ health and productivity: A systematic review. Systematic Reviews, 12, 87.

Prieske, O., Dalager, T., Herz, M., Hortobágyi, T., Sjøgaard, G., Søgaard, K., & Granacher, U. (2019). Effects of physical exercise training in the workplace on physical fitness: A systematic review and meta-analysis. Sports Medicine, 49(12), 1903–1921.